Konuşmasında 'hak' kavramının Kur'an-ı Kerim'de geniş bir yer tuttuğuna dikkat çeken İhsan Caner, İslam alimlerinin bu kelimeye farklı ve zengin anlamlar yüklediğini belirtti. Hak kelimesinin; doğru söz, gerçek bilgi, adalet, hüküm, delil ve batılın karşıtı gibi çeşitli manalara geldiğini vurgulayan Caner, bu kavramın İslam düşüncesindeki merkeziyetini gözler önüne serdi.
İslam alimlerinin 'hak' kavramını iki temel eksende incelediğini aktaran Caner, bu ayrımı şu sözlerle açıkladı: 'Birincisi Allah hakkıdır, ikincisi ise kul hakkıdır. İslam dini aslında bu iki temel kavram üzerine inşa edilmiştir. Bir Müslümanın hem yüce yaratıcıya karşı hem de diğer insanlara karşı yerine getirmesi gereken önemli sorumlulukları bulunmaktadır.' Bu vurguyla, bireysel ibadetlerin yanı sıra toplumsal ilişkilerin de dinin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.
İhsan Caner, kul hakkının sadece maddi meselelerle sınırlı olduğuna dair yaygın yanlış anlaşılmanın altını çizerek, öncelikle maddi kul haklarına örnekler verdi. Hırsızlık, gasp, ölçü ve tartıda hile yapmak, emanete ihanet etmek, kumar ve haksız kazanç yollarıyla başkasının malını ele geçirmek, tefecilik yapmak, devlet veya kamu malını zimmete geçirmek, faiz, gasp ve sahtekârlık gibi yollarla elde edilen kazançların İslam'da büyük günah sayıldığını ve ciddi kul hakları ihlalleri olduğunu vurguladı.
Caner, konuşmasının devamında, kul hakkının göz ardı edilen ancak bir o kadar önemli olan manevi boyutuna değindi. İftira atmak, insanlarla alay etmek, haksız yere kötü zan beslemek ve insanların dini yaşamlarına engel olmak gibi davranışların da kul hakkı kapsamına girdiğini belirtti. Bu tür eylemlerin, bireylerin onurunu, itibarını ve manevi huzurunu hedef aldığını, dolayısıyla maddi kayıplardan daha derin yaralar açabileceğini ifade etti.
Özellikle insanların inançlarına ve dini yaşamlarına müdahale etmenin veya engel olmanın büyük bir zulüm olduğuna dikkat çeken Caner, Kur'an-ı Kerim'de bu konuda açık uyarıların bulunduğunu hatırlattı. 'İnsanların ibadetlerine ve inançlarına engel olmak, kabul edilemez bir davranıştır ve ciddi bir kul hakkıdır' diyen Caner, Müslümanların hem maddi hem de manevi tüm kul haklarından titizlikle kaçınması, toplumsal barış ve adaletin tesisi için bu sorumluluklara riayet etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
